Eurovision 2025 heyecanı dün itibarıyla resmen başladı! Ancak bildiğiniz gibi, Türkiye bu heyecana en son 2012 yılında Can Bonomo ile ortak olmuştu. Aradan geçen 13 yılda ülkece bu büyük müzik arenasından uzak kaldık. Peki, geçmişte bu sahnede kimlerle yer aldık, hangi şarkılarla hafızlara kazındık? Gelin, dünden bugüne Eurovision’a katılan Türk sanatçılarımızı birlikte hatırlayalım.
Eurovision’a Katılan Türk Sanatçılar
Eurovision Şarkı Yarışması ilk kez 24 Mayıs 1956’da düzenlendi. Türkiye ise ilk defa 1975 yılında yarışmaya katıldı. Bizi, sözüyle müziğiyle hala akıllarımızda olan Semiha Yankı’nın seslendirdiği Seninle Bir Dakika temsil etti.
Dünden bugüne Şebnem Paker, Nilüfer, Ajda Pekkan, Sertap Erener, Athena, Mor ve Ötesi gibi ünlü gruplar ve sanatçılar bize büyük bir heyecan yaşattılar.
1975’ten itibaren Eurovision’a katılan Türk sanatçılar listesini şarkıları ve dereceleriyle birlikte sıraladık.
1975 – Semiha Yankı – Seninle Bir Dakika
3 Puan | 19.
Sanki bir masala başlar gibi giren müziğiyle bizim için unutulmaz bir şarkı Seninle Bir Dakika. İsveç, Stockholm’da gerçekleşen yarışmada 3 puan alarak 19. sırada, sonuncu olarak tamamlamıştır.
1978 – Nilüfer ve Grup Nazar – Sevince
2 Puan | 18.
2 yıllık bir aradan sonra 1978 yılında Sevince ile Fransa’da bizi Nilüfer ft. Grup Nazar temsil etti. Orkestrada Onno Tunç ile harikalar yaratan grup 2 puan alarak yarışmayı 18. sırada tamamlamıştır.
Not: 1979 Eurovision Şarkı Yarışması’nı İsrail kazandığı için organizasyonun Kudüs’te yapılması planlanmış. Bu durum, Türkiye’nin Arap ülkelerinden gelen siyasi baskılara maruz kalmasına neden olmuş. Oysa ki, yarışmaya gönderilecek şarkı halk oylamasıyla seçilmişti. Buna rağmen Türkiye, yarışmaya çok kısa bir süre kala katılmaktan vazgeçtiğini açıklamış. O yıl sahneye çıkması planlanan isim ise Maria Rita Epik ve 21. Peron’du; seslendirecekleri şarkı ise “Seviyorum”du.
1980 – Ajda Pekkan – Petrol
23 Puan | 15.
Orkestrada Atilla Özdemiroğlu, sahnede Ajda Pekkan… Aman petrol, canım petrol, artık sana, sana, sana muhtacım petrol.
23 puan alıp 15. sırada yarışmayı tamamlayarak Hollanda’dan döndük.
1981 – Modern Folk Üçlüsü ve Ayşegül Aldinç – Dönme Dolap
9 Puan | 18.
Orkestrada yine Onno Tunç’u görüyoruz. Ayşegül Aldinç’in o güzel enerjisi İrlanda Dublin’den bizlere ulaşıyor. Dönme Dolap adlı şarkımızla 9 puan alarak 18. sırada yarışmayı tamamladık.
1982 – Neco – Hani
20 Puan | 15.
Birleşik Krallık’ta Hani şarkısıyla bizi temsil eden Neco, 20 puan almış ve 15. sırada yarışı tamamlamıştır.
1983 – Çetin Alp ve Kısa Dalga – Opera
Çetin Alp opera şarkısıyla 1983 yılında bizi Almanya Münih’te temsil etti.
0 Puan | 19. (Sonuncu)
1984 – Beş Yıl Önce, On Yıl Sonra – Halay
37 Puan | 12.
Lüksemburg’da Selçuk Başar orkestrasıyla bizi temsil eden Beş Yıl Önce, On Yıl Sonra, şarkılarını ilk tanıttıklarında yerel ezgilerin hakimiyetini görebiliyoruz. Fakat yarışmaya katıldığımız halinde diskotek tarzı daha hâkim.
Not: Şebnem Paker’in elbisesine, zarafetine, sesinin duruluğuna bir bakar mısınız. Unutulmayacak bir performans.
Şimdi, 1985 yılından 2012’ye kadar Eurovision’a katılan Türk sanatçıları maddeleyelim.
- 1985 – MFÖ – Diday diday day – (36 Puan, 14.)
- 1986 – Klips ve Onlar – Halley (53 Puan, 9.)
- 1987 – Seyyal Taner ve Grup Lokomotif – Şarkım Sevgi Üstüne (0 Puan, 22.)
- 1988 – MFÖ – Sufi (37 Puan, 15.)
- 1989 – Pan – Bana Bana (5 Puan, 21.)
- 1990 – Kayahan – Gözlerinin Hapsindeyim (21 Puan, 17.)
- 1991 – İzel, Reyhan & Can – İki Dakika (44 Puan, 12.)
- 1992 – Aylin Vatankoş – Yaz Bitti (17 Puan, 19.)
- 1993 – Buray Aydos – Esmer Yarim (10 Puan, 21.)
- 1995 – Arzu Ece – Sev (21 Puan, 16.)
- 1996 – Şebnem Paker – Beşinci Mevsim (57 Puan, 12.)
- 1997 – Şebnem Paker ve Grup Etnik – Dinle (121 Puan, 3.)
- 1998 – Tüzmen – Unutamazsın (25 Puan, 14.)
- 1999 – Tuba Önal ve Grup Mistik – Dön Artık (21 Puan, 16.)
- 2000 – Pınar Ayhan ve Grup SOS – Yorgunum Anla (59 Puan, 10.)
- 2001 – Sedat Yüce – Sevgiliye Son (41 Puan, 11.)
- 2002 – Buket Bengisu ve Grup Safir – Leylaklar Soldu Kalbinde (29 Puan, 16.)
- 2003 – Sertap Erener – Everyway That I Can (167 Puan, 1.)
- 2004 – Athena – For Real (195 Puan, 4.)
- 2005 – Gülseren – Rimi Rimi Ley (92 Puan, 13.)
- 2006 – Sibel Tüzün – Süper Star (91 Puan, 11.)
- 2007 – Kenan Doğulu – Shake It Up Şekerim (163 Puan, 4.)
- 2008 – Mor ve Ötesi – Deli (138 Puan, 7.)
- 2009 – Hadise – Düm Tek Tek (177 Puan, 4.)
- 2010 – MaNga – We Could Be The Same (170 Puan, 2.)
- 2011 – Yüksek Sadakat –Live It Up (Finale Yükselemedi)
- 2012 – Can Bonomo – Love Me Back (112 Puan, 7.)
Eurovision’a Türkiye Neden Artık Katılmıyor?
TRT, 2013 yılında aldığı bir kararla Eurovision Şarkı Yarışması’na katılmama yönünde bir adım attı. Bu kararın arkasında ise yarışma kurallarında yapılan değişiklikler ve bu değişikliklerin adil olmayan sonuçlara yol açtığına dair eleştiriler vardı. Ayrıca, yarışmanın zamanla daha politik bir zemine oturması da Türkiye’nin bu kararı almasında etkili oldu.
2000’li yıllarda yalnızca izleyici oylarına dayanan oylama sistemi, 2011 itibarıyla değiştirildi ve jüri oylarının da devreye girmesiyle %50 halk, %50 jüri sistemi benimsendi. Bu sistemin, yarışmaya doğrudan finalden katılan ve maddi olarak büyük katkı sağlayan Fransa, Almanya, İspanya, İtalya ve İngiltere gibi ülkelerin avantajına işlediği görüşü yaygınlaştı.
Dolayısıyla, Türkiye’nin yarışmaya katılmama kararı aslında bir tür tepki ve protesto niteliği taşıyor. Fakat bizim gibi çocukluğunu Eurovision heyecanıyla geçiren ve yıllardır bu heyecana ortak olan halk için Eurovision özlediğimiz bir eğlence olarak akıllarda kaldı.
