Audrey Hepburn’ün Vespa üzerinde özgürlüğünü aradığı, Gregory Peck’le Roma sokaklarında kaybolduğu o büyülü sahneler… Roman Holiday, Roma’yı yalnızca bir şehir değil, bir his olarak anlatan filmlerden. 1953’te başlayan bu hikâye, bugün hâlâ Roma’da dolaşırken akla gelen ilk referanslardan biri. Eğer Roma’yı bu gözle yeniden gezmek isterseniz, filmde yer alan mekânlardan ilham alan Roma’da gezilecek yerler rotamız tam size göre.
Not: Bu yazı bir gezi rehberi değildir. Filmin geçtiği lokasyonlar baz alınarak filmle bağlantılı olarak anlatılmıştır.
Roman Holiday Filminin Konusu
Roma gezi rotasını listelemeden önce filmin kısa bir özetini şöyle bırakalım:
Roman Holiday. Roma sokaklarında geçen bir kaçış hikayesi. Avrupa turunda olan genç Prenses Ann, saray protokollerinden bunalarak bir gece gizlice kaçar ve Amerikalı gazeteci Joe Bradley ile karşılaşır. Joe, ertesi gün onun kim olduğunu fark ettiğinde bu rastlantıyı bir haber fırsatına çevirmeyi planlar. Ancak birlikte geçirdikleri gün boyunca planlar değişir; yerini samimi bir bağa bırakır. Peki Joe gerçekten de bu macerayı sadece bir haber için çöpe atacak mıdır?
Roman Holiday ile Roma Tatili
Roman Holiday, izleyen herkesin hemfikir olacağı üzere, klasik ve büyüleyici bir romantik komedi. Audrey Hepburn, Prenses Ann’in kırılganlığını zarafetiyle ete kemiğe büründürürken; Gregory Peck ise karizmasıyla Amerikalı gazeteci Joe Bradley’e hayat veriyor. Roma sokaklarıysa ikilinin arkadaşlığıyla adeta bir açık hava film setine dönüşüyor.
Roma Tatili filminin çekim yerlerini sıraladık:
- Palazzo Barberini
- Palazzo Brancaccio
- Arch of Septimus Severus
- Via Margutta 51
- Galleria Alberto Sordi
- Trevi Çeşmesi
- İspanyol Merdivenleri
- Piazza della Rotunda / Pantheon
- Vespa Gezisi
- Kolezyum
- Capitoline Tepesi
- Palazzo della Consulta
- Bocca della Verita (Gerçeğin Ağzı)
- Wall of Wishes
- Castel Sant’Angelo
- Palazzo Colonna
Palazzo Barberini
Barberini Sarayı ile ilk saniyelerde karşılaşıyoruz. Prenses Ann’in kendi ülkesinin elçiliği olarak tanıtılan bu sarayda, Roma’ya gelişi için resmi bir resepsiyon ve balo düzenleniyor.
Palazzo Barberini’nin tarihi 1600’lü yılların başlarına dayanmaktadır. Bu görkemli yapı, Roma’nın köklü ailelerinden Barberini ailesi tarafından inşa ettirilmiştir. 17. yüzyılda şehirdeki en önemli kültürel merkezlerden biri olarak öne çıkan saray, günümüzde Roma’nın en çok ziyaret edilen müzelerinden biri olan Galleria Nazionale d’Arte Antica’ya ev sahipliği yapmaktadır.
Palazzo Barberini’yi ziyaret edenlerin mutlaka görmesi gereken eserlerden biri, Caravaggio’nun çarpıcı tablosu “Judith Holofernes’in Başını Keserken”dir. Bu dramatik başyapıt, sarayın başlıca galerilerinden birinde sergilenmektedir. Ayrıca Raphael’in ünlü eseri “Fornarina” ve Titian’ın dikkat çeken tablosu “Kutsal ve Saygısız Aşk” da ziyaretçilerin ilgiyle inceleyebileceği önemli sanat eserleri arasında yer alır.
Sarayı ve müzeyi gezmek isteyenler ise barberinicorsini.org adresinden ziyaret günleri ve saatlerini öğrenerek bilet alımı da yapabilirler.
Palazzo Brancaccio
Barberini Sarayında düzenlenen resmi resepsiyon ve balo sahnesi için ise Brancaccio Sarayı kullanılıyor. Filmde bu sarayı çeşitli sahnelerde görebilirsiniz. Taht odası, balo salonu, prenses odası ve kaçtığı balkon… Brancaccio Sarayı bugün lüks düğün ve parti mekanı olarak kullanılıyor.
Roma’yı Audrey Hepburn gibi gezmek istiyorsanız, palazzobrancaccio@palazzobrancaccio.com adresine yazarak rehberli tur rezervasyonu yaptırabilirsiniz.
Arch of Septimus Severus (Septimus Severus Kemeri)
Joe Bradley ve Prenses Ann’in yolları, Roma Forumu’nun kuzeybatısında; Satürn Tapınağı ve Septimus Severus Kemeri’nin hemen yanında, tuğladan bir bankta kesişiyor.
Ann’in dudaklarından şu dizeler dökülüyor:
‘’Ölseydim ve gömülseydim
Ve duysaydım sesini
Toprağın altındaki tozdan yüreğim
Sevinç duyardı hâlâ’’
Roma’yı gezerken bu bankı bulursanız, Audrey Hepburn’ün sesini de duyabilirsiniz belki…
Septimus Severus Kemeri, Roma Forumu’nun kuzeybatı ucunda bulunmaktadır. Beyaz mermerden yapılmış bir zafer takıdır. MS 203 yılında İmparator Septimus Severus ve iki oğlu Caracalla ile Geta’nın 194-195 ve 197-199 yıllarında Partlara karşı düzenlenen iki seferdeki Part zaferlerini anlamk için adanmıştır. Caracella’nın Geta’yı Roma’da öldürtmesinin ardından Geta’nın tüm anıtları yok edilmiştir. Septimus Severus Kemerinden de ona atıfta bulunan yazıtlar kemerden kaldırılmıştır.
Via Margutta 51
Margutta Yolu 51, Joe Bradley’nin dairesinin adresi. Roman Holiday gezginleri için en kutsal yerlerden biri. Bu sokak günümüzde Bradley’e değil, lüks butiklere ev sahipliği yapıyor.
Via Margutta, bir zamanlar yabancıların mahallesi olarak bilinen dar bir sokaktır. Sokağın adı büyük olasılıkla Marisgutta’dan (deniz damlası) gelmektedir. Bir zamanlar Pincio Tepesi’nden akan ve doğal bir drenaj işlevi gören küçük ve pis bir dereye atıfta bulunulduğu düşünülmektedir.
İlk olarak Via Margutta, etrafındaki görkemli saraylar için depo ve ahırların bulunduğu bir arka sokak olarak yer alır. Zaman içerisinde duvar ustaları, mermer kesicileri ve metal işçilerine ev sahipliği yapmıştır. Orta Çağ’da atölyeler geliştikçe İtalya’nın dört bir yanından ve yurtdışından sanatçılar da bu sokağa çekilmiştir. Zanaatkarlar ahırları yavaş yavaş stüdyolar ve bahçelerle değiştirerek bölgeyi canlı bir sanat merkezine dönüştürmüştür.
Galleria Alberto Sordi
Joe Bradley, Roma’daki American News Service ofisinde gazeteci olarak görev yapıyor. Ofisin gerçek yeri, Colonna Meydanı’ndaki eskiden Colonna Galeri Sarayı olarak bilinen Alberto Sordi Galerisi’dir. İş yeri sahneleri stüdyoda çekilse de pencerenin dışındaki manzara, galerinin önündeki manzaraları doğru bir şekilde gösteriyor.
Galleria Alberto Sordi’nin adı 2003 yılına kadar Galleria Colonna’dır. Günümüzdeki adını aktör Alberto Sordi’den alan bir alışveriş merkezidir. 1900’lü yılların başında mimar Dario Carbone tarafından tasarlanmıştır. Art Nouveau tarzındaki bina 2003 yılında titiz bir restorasyon sürecinin ardından dönemin Belediye Başkanı Walter Veltroni tarafından Albert Sordi adıyla açılmıştır. Aktör Sordi, kariyerine bu binanın bir parçası olan Taetro Galleria adlı bir tiyatroda başlamıştır.
Trevi Çeşmesi
Bradley ile vedalaşan Ann, Trevi Çeşmesi’nin yakınlarında gezinirken, bir berber dükkanından çıkan kadınların kısa saçları dikkatini çekiyor. Dükkâna giriyor ve kendinden emin bir şekilde saçlarını kısacık kestiriyor. Günümüzde berber dükkanını bulamayabilirsiniz. Fakat hala Trevi Çeşmesi’ne gidebilir, dilek dileyebilirsiniz.
Burayı ‘’Aşk Çeşmesi’’ olarak biliyor olabilirsiniz. Trevi semtinde yer aldığı için çeşme de aynı isimle anılır. İtalyan mimar Nicola Salvi tarafından tasarlanıp Giuseppe Pannini ve diğer mimarlar tarafından tamamlanan bir çeşmedir. Roma gezilerinin ikonik noktalarından biridir. Çeşmeye arkanızı dönerek sol elinizle sağ omzunuzun üstünden para atmayı unutmayın!
İspanyol Merdivenleri
Joe Bradley’nin prensesin elinden tutarak onu bildiği çok güzel bir yere götürdüğü sahnenin yaşandığı lokasyondur.
İspanyol merdivenleri, turistler için ilgi çekici bir lokasyonken; yerel halkın da buluşma noktası. Aslında bir Fransız olan Etienne Gueffier sponsorluğunda yapılan merdivenler, ismini bulunduğu meydandan alıyor. Merdivenlerin 135 basamaktan oluştuğu bilinse de genellikle 136 sayılır. Bir drenaj borusunun yere sıfır uygulanmaması sonucu fazladan bir basamak olduğu zannedilir. Bu merdivenler Roma’da önemli günlere süsleniyor.
Pantheon
Ann hep bir kaldırım kafesinde oturmak istediğini söylediğinde, Bradley’nin onu getirdiği Rocca’s, artık orada değil. Fakat meydanı izleyebileceğiniz birçok kafe bulunuyor. Pantheon’un sağında yer alan Piazza della Rotunda’daki Rocca’s, bizce onların first date mekanı.
Pantheon; geçmiş, şimdi ve gelecekteki bütün tanrılara bir tapınak olarak inşa edilmiştir. M.Ö 27 yılında Augustus’un damadı Marcus Vipsanius Agrippa tarafından temelleri atılsa da 80 ve 110 yıllarında yaşanan yangınlar yapıya zarar vermiştir. Pantheon 120 ila 124 yılları arasında yeniden yapılmıştır. İçini de ziyaret edebilirsiniz.
Vespa Gezisi
Gregory Peck ile Roma sokaklarında Vespa gezisi… Her genç kıza nasip olmayacak bir şans. Roma’nın hayranlık uyandırıcı yanlarından biri de antik yapıların modern yaşam unsurlarıyla yan yana gelmesidir. Roman Holiday bunu Ann ve Joe’nun tatlı Vespa yolculuğunda yansıtıyor. Gezmeye vakit ayırmasalar da, bu yolculukta geçtikleri ünlü yapılardan ikisi Taetro Marcello ve neoklasik Victor Emmanuel II Anıtıdır.
Kolezyum
Vespa gezisinin ardından Bradley’nin arkadaşlarıyla birlikte Kolezyum’u dolaşıyorlar.
Gladyatör filmini izlediyseniz, Kolezyum size tanıdık gelecektir. Roma’nın da en ünlü antik yapılarından biridir. Şimdiye kadar inşa edilmiş en büyük amfitiyatro olarak geçmektedir. Tarihinin çeşitli dönemlerinde 50.000 ila 80.000 seyirci ağırlayabiliyordu. Burada hayvan avları, infazlar, ünlü savaşların yeniden canlandırılması, sahte deniz savaşları ve gladyatör dövüşleri gerçekleşiyordu.
Capitoline Tepesi
Ann, Vespa’nın direksiyonuna geçtiğinde, pervasız sürüşü bir polis kovalamacına yol açıyor. Bu kovalamacada hızla geçtikleri yerlerden biri de Capitoline Tepesi’dir. Burada Michelangelo tarafından tasarlanan Piazza del Campidoglio ve çevresindeki saraylar bulunuyor.
Roma’nın ünlü yedi tepesinden yüksek olanı Capitol Tepesi’dir. Bu tepede birkaç antik kalıntı bulunmaktadır. Bu noktada şehri tepeden izleme imkanınız bulunuyor.
Palazzo della Consulta (Anayasa Mahkemesi)
Ann’in Vespa’yı çalıştırarak hızla uzaklaşmasının ardından Bradley de kendisini Vespa’nın arkasına atıyor. Prensesin kurallardan bir haber sürdüğü Vespa, satıcı tezgahlarına çarpınca, polis tarafından karakola götürülüyorlar.
-Tanıdığım en iyi yalancı.
+Çok teşekkür ederim.
Palazzo della Consulta, 1732 ila 1737 yılları arasında inşa edilmiş bir geç Barok sarayıdır. 1955 tarihinden bu yana İtalya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi’ne ev sahipliği yapmaktadır. İtalya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın resmi ikametgahı olan Quirinal Sarayı’nın karşısında yer almaktadır.
Bocca della Verita (Gerçeğin Ağzı)
Karakol çıkışında hemen yukarıda verdiğimiz repliğin yaşanmasının ardından Bradley, Ann’i Gerçeğin Ağzına götürüyor. Bradley, gerçeğin ağzına elini yalan söyleyerek koyanların elinin koparıldığı efsanesini anlatıyor.
Joe da Ann de kimliklerini birbirlerine karşı sakladıkları için bu sahne film için önem taşıyor. Ayrıca Audrey Hepburn’un, Gregory Peck’in eli kesilmiş gibi davranma şakasına verdiği tepkinin gerçek olduğunu ve bu sahnenin sadece bir kez çekilmesinin yeterli olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü Peck, bunu Audrey’nin haberi olmadan planlamış.
Sahneyi aşağıya bırakıyoruz:
Gerçeğin Ağzı olarak bilinen bu kabartma, mermer üzerine insan yüzü şeklinde yapılmıştır. Bu kabartmanın 1.yüzyıla ait Antik Roma çeşmelerinden birinin parçası ya da bir lağım kapağı olarak yapılmış olduğu tahmin edilmektedir. Ayrıca birkaç olası pagan tanrısından biri -Okeanos- olabileceği düşünülmektedir.
Kabartmanın ağzı açıktır ve bu kısmın bir yalan dedektörü işlevi gördüğüne inanılır. Orta Çağ’da, bir kişinin elini bu ağza sokması ve yalan söylüyorsa elinin ısırılacağına dair yaygın bir inanış vardı. Bu efsanenin kökeninin, Romalı şair Publius Vergilius Maro’nun, kocasını aldatan bir imparatoriçenin Bocca’nın ağzını kullanarak onu kandırmasını anlattığı bir şiirin zamanla halk arasında farklı bir şekilde yorumlanmasından kaynaklandığı düşünülür.
Wall of Wishes (Dilek Duvarı)
Joe Bradley, prensesi dilek duvarına götürüyor ve hikayesini anlatıyor.
Dilek Duvarı, Aurelian Duvarları olarak atfediliyor. MS271 ile MS 275 yılları arasında Roma’da inşa edilen bir dizi şehir surudur. Şehrin savunmasızlığını hafifletmek amacıyla yapılmıştır. Roman Holiday’den sadece birkaç yıl sonra duvarda dileklerin yazılı olduğu tabletler Santuario Del Amore kilisesinin içinde korunmak üzerine taşınmıştır.
Castel Sant’Angelo
Filmin sonlarına gelip de Prenses külkedisine dönüşmeden önce Sant Angelo Kalesi’nde Bradley ile dans ediyorlar. İmparator Hadrianus tarafından bir aile mozolesi olarak inşa ettirilen bu yapı, şu anda bir müze; 1953 yılında ise Prensesin saçlarını kestirdiği berberden aldığı dans davetinin gerçekleştiği yer.
Hadrian Mozolesi olarak da bilinir. Yüksek bir silindirik bina şeklindeki bu yapı Roma İmparatoru Hadrian tarafından kendisi ve ailesi için bir mozole olarak yaptırılmıştır. Daha sonra Papalar binayı bir kale ve şato olarak kullanmışlardır.
Palazzo Colonna
Filmin en hüzünlü anı Barberini Sarayı önünde gerçekleşiyor. O meşhur veda… ‘’ Nasıl veda edilir bilmiyorum.’’ Ne söylesen eksik, ne desen yetersiz. Prenses Ann ve Joe Bradley’nin yolları burada ayrılıyor. Ardından Joe, basın toplantısı için elçilik sarayına gidiyor. Filmde bu yer Barberini Sarayı gibi gösterilse de, final sahnesi aslında Colonna Galerisi’nde çekilmiş. Joe’nun o ihtişamlı salondan yavaşça yürüyüp arkasına döndüğü an…
Evet Joe, bizim de son bakıştaki o gözler kaldı aklımızda.
Veda sahnesi Colonna Galerisi Büyük Salon’da gerçekleşmiştir. 1600’lerin ortalarında Kardinal Girolamo I Colonna ve yeğeni Lorenzo Onofrio tarafından yaptırılmıştır. Galeri ilk olarak 1571’deki Lepanto Muharebesi’ndeki zaferi kutlamak üzere büyük bir devlet salonu olarak tasarlanmıştır. Büyük Salon, Muharebe Sütunu Salonu ve Manzaralar Salonu’nda bu zafer birçok kez tasvir edilmiştir. Mutlaka gezilmesi gereken Roma lokasyonları arasında yerini alıyor.
Roman Holiday Filmi Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Birçoğumuz için Breakfast at Tiffany’s filmi ile özdeşleşen Audrey Hepburn, Roman Holiday’de oynadığı sırada henüz pek tanınmamış bir oyuncuydu. 1951 ve 1952 yıllarında çekilen birkaç filmi vardı ve Gregory Peck ise çoktan bir yıldız haline gelmişti. Çekimlerin ardından Peck’in filmin yapımcısı ve yönetmeni William Wyler’ı uyararak Hepburn’un bu ilk büyük rolü ile Oscar’ı alacağını söylediği ve isminin afişlerde en tepeye yazılmasını önerdiği bilinmektedir. Roman Holiday, Audrey Hepburn’e En İyi Kadın Oyuncu Oscar ödülünü kazandırarak onu dünya çapında bir yıldıza dönüştürmüştür.
Filmle ilgili birkaç bilgiyi aşağıya bırakıyoruz:
- Roman Holiday, tamamı İtalya’da çekilen ilk Amerikan yapımı film olma özelliğini taşır.
- Film, Roma’nın büyüleyici ve romantik manzaralarının karakterlerin önüne geçmemesi amacıyla özellikle siyah beyaz olarak çekilmiştir.
- “Amerikan Aleyhtarı Aktiviteleri Soruşturma Komisyonu” (HUAC) tarafından Komünist sempatizanı oldukları gerekçesiyle kara listeye alınan yüzlerce sanatçı arasında, 1947’de sorgulanan ilk 10 kişiye “Hollywood 10’luları” adı verilmiştir. Bu isimler arasında yönetmen Edward Dmytryk ve senarist Dalton Trumbo da yer alıyordu. Kara listedekiler Hollywood’da iş bulmakta zorlandıkları için bazıları yurt dışına gitmiş, bazıları ise takma adlar kullanmıştır. Trumbo da “Roma Tatili”nin senaryosunu yazmasına rağmen ismini kullanamadığından Oscar ödülü, arkadaşı Ian McLellan Hunter’a verilmiştir. Yıllar sonra Akademi Trumbo’nun itibarını iade etmiş, 1993’te ödülü ölümünden 16 yıl sonra eşine sunmuştur. Ancak Hunter’ın oğlu ödülü iade etmeyince Trumbo’nun eşine ikinci bir Oscar verilmiş, böylece bu ödülden iki adet olmuştur.
- William Wyler’ın filmi İtalya’da çekme konusundaki ısrarının nedenlerinden biri de liberal görüşleri nedeniyle HUAC tarafından eninde sonunda sorgulanacağını öngörmesiydi. Bu yüzden bir süre Amerika’dan uzak durarak komiteyle arasına mesafe koymayı amaçlamıştı.
Zarafet kraliçesi Audrey Hepburn’ü zaten izlemelere doyamıyoruz. Ama Gregory Peck aşkımız da sorgulanamaz. Sizi seviyoruz sinemanın seyir zevki veren iki büyük ustası! Bir gün Roma’da aşkınıza şahit olmak dileğiyle…
