İlk Aşk-ı Memnu (1975) Nerede Çekildi?

Edebiyat ve sanat tutkunlarının bir arada olduğu, duvarlarında anılar kadar hüzünlerin de iz bıraktığı sansasyonel üyelere sahip bir aile, ve onların yaşadıkları bir ev hayal edin. Evet, konumuz Şakir Paşa Ailesi! 

Günümüzde televizyonda Şakir Paşa Ailesi’nin hikayesinden esinlenilen bir dizi yayınlanıyor. Bu diziye gösterilen yoğun ilgiyle birlikte ailenin yaşantısının büyük bir merak konusu olduğu aşikâr. Dizide gösterilen görkemli köşk de tabii bu merakı katlıyor. Peki, Şakir Paşa ailesi gerçekte nerede yaşıyordu? Büyükada Şehbal Sokağı’ndaki köşkten, aile üyelerinin yaşadığı apartmanlara ve atölyelere kadar aradık taradık, aşağıda paylaştık!

Şakir Paşa’lar Büyükada’ya Nasıl Geldi?

Şakir Paşa Ailesi’nin Büyükada’daki hikayesi, aslında Osmanlı’nın çalkantılı siyasi atmosferinin bir yansıması. Her şey Cevat Paşa’nın II. Abdülhamid döneminde sadrazamlık yapmasıyla başlıyor.

Dürüstlüğü ve açık sözlülüğüyle tanınan Cevat Paşa, Sultan’ın artan kuşkularından nasibini alarak azlediliyor. Bu durum, kardeşi Şakir Paşa için de bardağı taşıran son damla oluyor. Abdülhamid’in kendisine tahsis ettiği Teşvikiye’deki konakta oturmayı reddeden Şakir Paşa, ailesiyle birlikte Büyükada’daki köşküne yerleşiyor.

Başarılı bir ressam ve fotoğrafçı da olduğu bilinen Şakir Paşa, bu köşkte Osmanlı tarihine dair beş ciltlik bir eser kaleme alıyor. Peki, nerede bu köşk? Sahiden Şakir Paşa Ailesi: Mucizeler ve Skandallar dizisindeki kadar görkemli miydi?

Şakir Paşa Ailesi’nin Yaşadığı Köşk: Rosolato!

Şakir Paşa Ailesi’nin yaşadığı Rosolato Köşkü’nün, Büyükada Maden Mahallesi, Şehbal Sokağı 24 numarada yer aldığı biliniyor. 

19. yüzyılda Yeorgios Rosolatos tarafından inşa edilen bu yapının dört dönümü aşan bir bahçesi, 24 odası, iki salonu, kargir ahırı ve motorhanesinin olduğu söyleniyor. 1900 yılında Şakir Paşa tarafından alınan Rosolato köşkü, ilerleyen yıllarda takdir edersiniz ki Şakir Paşa Köşkü olarak anılmaya başlanmış.

Şakir Paşa Köşkü’nün duvarlarının dili olsa da konuşsa… Kimler yaz aylarını bu köşkte geçirmemiş ki! Cevat Şakir Kabaağaçlı (Halikarnas Balıkçısı), Fahrelnissa Zeid, Füreya Koral, Aliye Berger, Şirin Devrim ve dahası…

Şakir Paşa’nın yaşadığı dönemde Büyükada’da elektrik ve su tesisatı yokmuş. Bu nedenle köşkün ihtiyaçları kendi motorhanesinden karşılanıyormuş.

Sarmaşıklar ve gür ağaçlar arasında yer alan Şakir Paşa köşkü iki bölümden oluşuyor, bir bölümünde mutfak, çamaşırhane va bahçıvan odası yer alıyormuş. Asıl köşk ise üç katlıymış.

Köşkün birinci katında yemek odası, Ayşe Erner’in meşhur piyanosu, kahve ocağı ve misafirler için ayrılan odalar yer alıyormuş. İkinci kat ise yatak odaları ve yine bir salondan oluşuyormuş. Köşkün en üst katında ise altı oda ve hizmetli odası bulunuyormuş.

Şakir Paşa’nın trajik vefatının ardından cenazesi köşke getirilerek, Büyükada’ya defnediliyor. İlerleyen yıllarda ise Şakir Paşa Ailesi köşkü terkediyor. Hatta bir dönem köşkün bahçesinin lunapark olarak bile kullanıldığı biliniyor. Sonrasında ise köşkün bir sebepten yandı, yerini ise köşke benzetme amacı güdülerek inşa edilen bir apartman aldı. Ne yazık ki Şakir Paşa Köşkü, günümüzde Şehbal Sokağı’nda yer almıyor ve ziyaret edebilmemiz mümkün değil.

Şakir Paşa Ailesi üyelerinin köşk hakkında söyledikleri ise şöyle:

Aliye Berger: Biz Şakir Köşkü’nün çocukları sanki bir ana-babanın değil de bu ahşap Osmanlı Konağı’nın tohumlarıydık. Köşk, bizi dokuz ay yerine yıllarca rahminde taşımış gibi, genlerimize sinmiş iliklerimize ilişmiş ve bize özsuyumuzu vermiştir.

Musa Cevat Şakir: Büyük ev büyük cehennem. Ben burada yaşadım. Burada öldüm.

Şirin Devrim: Şakir Paşa köşkünün bahçesi iki katlı binalarla doldurulmuş ve koca köşkümüz çarpık çurpuk dairelere bölünmüş. Kuzenlerim Nermidil ile Erdem, Ayşe teyzemin yalısının arsasına yan yana iki küçük ev yaptırmışlar… O zamanlar Büyükada’nın karşısında görünen yerler kapkaranlık olurdu. 

Şimdi büyükbabamın adı verilmiş olan bir sokakta gezebiliyorum. Adaya yaptığım ziyaretlerde genellikle tepedeki küçük mezarlığa tırmanırım. Mezar taşları karmakarışık bir şekilde birbiri üzerine yan yatmış, aile mezarlığımız yeşilliklerle adeta kaynaşmış. Büyükbabamın, büyükannemin, onun kardeşlerinin mezarlarına güller koyarken adadaki köşkte yıllarca önce yaşadığımız beraberliğin hasretini duyarım, gözlerimden yaşlar boşanır.

Harika Çılgınlar İstanbul’da: Şakir Paşa Apartmanı (Elmadağ)

Şakir Paşa Ailesi yazlarını Büyükada’da, kış aylarını ise Elmadağ’da geçiriyordu. Şakir Paşa Apartmanı, eski Elmadağ Caddesi ve Cumhuriyet Caddesi’nin birleştikleri noktada yer alıyordu. 

Aslında Şakir Paşa Apartmanı, aile için bir kira evi olarak inşa edilmişti. Şakir Paşa’nın 1914 yılındaki vefatının ardından, aile kış aylarında burada daha fazla vakit geçirmeye başladı. Evli çocuklara ayrı katlar tahsis edilirken, apartman zamanla aile fertlerinin hayatının merkezine dönüştü.

Şakir Paşa ailesinin ünlü fertlerinden Cevat Şakir Kabaağaçlı (Halikarnas Balıkçısı), 1921’de cezaevinden çıktığında ilk olarak bu apartmana, ailesini görmeye gelmişti. Ressam Fahrünnisa Zeid ise 1933’teki boşanmasının ardından çocukları Nejad ve Şirin ile birlikte, kardeşi Ayşe Hanım’ın yanına taşınıp yeni bir düzene burada adım atmıştı.

Şirin Devrim kitabında o günleri şu cümlelerle aktarıyor:

Yeni yaşamımızda her sabah Nejad’la Ayşe Teyzem’e gidiyor günümüzü annemiz, Nermidil ve Erdem’le geçiriyorduk. Akşam da yemek ve yatmak için babamızın evine (Cumhuriyet Apartmanı, 5 dakika mesafede) dönüyorduk.

Seramik sanatçısı Füreya Koral, 1953 yılında Paris’ten kesin dönüş yaptıktan sonra, 20 yıl boyunca Şakir Paşa Apartmanı’nın giriş katında Türkiye’nin ilk özel seramik atölyelerinden birini işletti. 1973 yılında ise yıkılarak yerini Şakir Paşa İş Hanı’na bıraktı.

Şakir Paşa Ailesi: Mucizeler ve Skandallar Dizisi Nerede Çekiliyor?

Şakir Paşa Ailesi dizisinde görülen köşk, elbette ailenin gerçekte yaşadığı Şakir Paşa köşkü değil. Dizinin iç çekimleri dönemin atmosferini yansıtabilmek için özel ve köşkün aslına benzer olarak hazırlanan bir platoda yapılıyor. Geçtiğimiz günlerde bir yangın hadisesi yaşanan plato Kartal’da yer alıyor.

Dizinin dış çekimlerinde ise yine Büyükada’da yer alan Tripo Köşkü kullanılıyor.

Tripo Köşkü

Büyükada’nın önemli yapılarından biri olan Tripo Köşkü, Maden Yılmaztürk Caddesi, No:127’de konumlanıyor. Konstantin Tripo tarafından inşa edilen köşkün tarihi 1897 yılına dek uzanıyor. Sedef Adası manzaralı, iki katlı ve bahçeli bu ahşap köşk, Osmanlı mimarisini yansıtan özellikler taşıyor.

Şakir Paşa Ailesi Üyelerinin Yaşadıkları Yerler

Şakir Paşa Ailesi üyelerinin yaşadığı yer yalnızca Büyükada’daki köşk ve Şakir Paşa Apartmanı değildi. Aile fertlerinin her biri evlilikler, kariyerleri ve hatta sürgün nedeniyle farklı yerlerde yaşamını geçirdi. Şakir Paşa’ların iz bıraktığı diğer mekanlardan bulabildiklerimiz şöyle…

Halikarnas Balıkçısı (Cevat Şakir Kabaağaçlı): Bodrum, İzmir…

Cevat Şakir Kabaağaçlı Bodrum’da tam 25 yıl kaldı. Yaşamının büyük bir kısmını geçirdiği iki katlı evi gördüğü ilk anı ise şöyle anlatıyor:

Avludan denize açılan kapıyı açtım. Hey! Açılan kapı birdenbire gözlerime ve gönlüme açık denizleri, kıyı ve adaları verdi!

Halikarnas Balıkçısı’nın yaşadığı evin 1997 yılından bu yana köfteci olarak kullanıldığı biliniyor.

Cevat Şakir Kabaağaçlı 1973 yılında İzmir’in Hatay ilçesinde yer alan Merhaba Apartmanı’ndaki evinde vefat etti.

Fahrelnnisa Zeid’in Yaşadığı Apartmanlar

Fahrelnissa Zeid’in yıllarca yaşadığı ve sanatsal üretimlerine ev sahipliği yapan Ralli Apartmanı, Teşvikiye’nin en dikkat çekici yapılarından biri. Zeid, apartmanın 4. katındaki dairesinde 1945 yılında ilk kişisel sergisini açmış, sanat hayatında önemli bir dönüm noktasına imza atmıştı. Bugün bu dairede Öner Kocabeyoğlu’nun Papko Art Collection koleksiyonu yer alıyor.

Fahrelnissa Zeid’in, İzzet Melih Devrim’le boşanmadan önce yaşadığı bina ise Hayırlı Apartmanı. 1931 yılında inşa edilen bu önemli yapı, İstanbul Gümüşsuyu’nda yer alıyor.

Aliye Berger: Narmanlı Han

Birçok ünlü ismin izlerini taşıyan Narmanlı Han’da bir dönem Aliye Berger de yaşıyordu. İstiklal Caddesi üzerinde yer alan bu tarihi han günümüzde restore edildi.

Aliye Berger evlendiği dönem Karl Berger’le birlikte Hıntıryan Köşkünün bahçesinde ikamet ediyordu. Bu yapı ise şu anda metruk halde.

Füreya Koral: El Irak Apartmanı

Şakir Paşa Ailesi’nin küçük üyelerinden Füreya Koral, eşi Kılıç Ali Bey’le beraber 1951 yılında El Irak Apartmanı’nda yaşamaya başladı. Eşinden ayrıldıktan sonra ise atölyesini kurduğu Arif Paşa Apartmanı’na taşındı.

Kaynaklar:

• Her Umut Ortak Arar
• Adalı Dergisi
• Şakir Paşa Ailesi, Şirin Devrim
• Kültür Envanteri

Gözlerimizi yaşlara, kalbimizi hislere boğan vazgeçilmez yerli dizilerden biri; Hatırla Sevgili… Ansızın duyulan bir Yaralı Kalbim intro’su bizi Asude Pastanesi’ne Necdet’i teselli etmeye gönderiveriyor. Tabii bu dizinin çekildiği, o derin aşklara ve bağımsızlık mücadelelerine sahne olan mekanlara düşkün olmamak da elde değil. Peki, Hatırla Sevgili nerede çekildi? 

Dizi çekimlerinde kullanılan köşklerden eylemlerin yapıldığı sokaklara kadar her lokasyonu sorduk soruşturduk! Siz de meraklısıysanız buyurun amme hizmetine…

Hatırla Sevgili Nerede Çekildi?

60’ların atmosferini baştan aşağı hissettiren, tüm duyguları bir anda yaşatmaya başararak hafızalara kazınan Hatırla Sevgili elbette çekim mekanlarını da unutturmuyor. 

İlk bölümleri Büyükada’da çekilen Hatırla Sevgili dizisinin seti ilerleyen dönemde İstanbul’a taşınmıştı. Ada sokaklarında aşıkların bisikletle karşılaşma anları, benzersiz çocukluk arkadaşlıkları, zıt görüşlü babaların çatışmaları, metruk ev ve pastane ise hiç unutulmadı.

Hatırla Sevgili’nin ilk bölümlerinde Büyükada’da Yasemin ve Ahmet’in karşılıklı yazlık köşklerini görüyorduk. Bu tarihi iki köşk ise Yalman ve Con Paşa Köşkü.

Yalman Köşkü

Yalman Köşkü, Hatırla Sevgili’de Yasemin’in evi olarak kullanılıyordu. Yalman Köşkü, Büyükada Nizam Mahallesi, Çankaya Caddesi üzerinde yer alan 57 numaralı ev.

Yalnızca dış çekimlerde kullanılan Yalman Köşkü ikiz binalardan oluşuyor. 19. yüzyılın sonlarında Ermeni bir tüccar bu köşkü kızlarının yaşaması için inşa ettirmiş.

Yalman Köşkü 1940’lı yıllarda, 1888 yılında doğan ödüllü gazeteci Ahmet Emin Yalman’ın ev sahipliğindeymiş. İlerleyen yıllarda ise avukat Çelik Gülersoy tarafından restore edilerek bir kültür mekanına dönüştürülmüş, hatta İstanbul Bienali’nin duraklarından biri olmuş. Günümüzde ise kime ait olduğu bilinmiyor. 

Yalman Köşkü’nün binalarından biri günümüzde üzeri kapalı bir şekilde duruyor. (Sanıyoruz ki bir restorasyon çalışması mevcut).

Yasemin’lerin Ada evinin iç çekimlerinde ise yine Büyükada’da yer alan Meziki Köşkü kullanılıyordu. Bu köşk günümüzde aynı isimli bir butik otel olarak hizmet veriyor. Yani Hatırla Sevgili hayranları için Yasemin’lerin akşam yemeği yediği salonu görmek ve Yasemin’in odasında konaklamak mümkün!

Con Paşa Köşkü

Hatırla Sevgili nerede çekildi sorusunun bir diğer merak konusu ise Ahmet’lerin yaşadığı muhteşem köşk. Gürsoy ailesinin evi de Yalman Köşkü’nün tam karşısında yer alan 70 numaralı Con Paşa Köşkü. Şüphesiz Hatırla Sevgili izleyen birçok kişi Ahmet ve ailesinin muhteşem bahçesinde yaptığı yaz kahvaltılarına dahil olmak istemiştir.

Büyükada Nizam’da önünden geçen herkesin dönüp de bir daha baktığı bu köşk ahşap sütunlu balkonları, oya gibi işlenmiş dış süslemeleri ve göz alıcı çatı kuleleriyle epey dikkat çekiyor. Bahçesinde çeşit çeşit heykellerin yer aldığı Con Paşa Köşkü’nün peyzajı da hayli etkileyici.

1880 yılında adını aldığı Con Paşa tarafından yaptırılan bu köşkün mimarı ise Achileus Policis. 

Bu harika köşk Con Paşa’nın vefatının ardından Avusturyalı eşi ve çocuklarına miras kalmış. 1. Dünya Savaşı sırasında aile Almanya ve Avusturya’da olduğu için uzun süre onlardan haber alınamayınca köşke el konulmuş ve satılığa çıkarılmış.

Zaman içerisinde birçok sahip değiştiren Con Paşa Köşkü’nün günümüzde Arkas ailesi tarafından kişisel ikametgah olarak kullanıldığı biliniyor. Bu nedenle köşkün bahçesine ya da içerisine girmek mümkün değil. Ancak tüm bu güzellikleri tabii ki dışarıdan görülebiliyor.

Hatırla Sevgili’deki Metruk Ev

Deniz, Defne, Harun ve Işık dörtlüsünün buluşma mekanını hangimiz unutabiliriz ki? Çocukluklarından itibaren “gizli toplantı mekanı” ilan ettikleri bu meşhur metruk ev, Yusuf İzzeddin Efendi Köşkü.

Bu köşk, Büyük Çamlıca’nın eteklerinde yer alıyor. İstanbul’un en eski ve en gösterişli ahşap köşklerinden biri olan bu yapının tarihi 19. yüzyıla dayanıyor.

Meşhur Asude Pastanesi Nerede?

Tüm bunlardan söz etmişken Hatırla Sevgili Necdet’in pastanesine değinmeden olmaz diye düşündük. Dizinin simge mekanlarından biri olan bu pastanenin farklı şubelerine rastladık.

Hatırla Sevgili Büyükada’daki pastane yine Nizam Caddesi üzerinde yer alıyor. Günümüzde Kahve Dünyası şubesi olan bu bina bir dönem kurgusal Asude Pastanesi olarak kullanılıyordu. Mekanın tam karşısında ise ünlü Splendid Palace Oteli yer alıyor.

Dizi setinin İstanbul’a taşınmasının ardından Asude Pastanesi’nin lokasyonu da değişiyor. Bu defa pastane Beyoğlu’nda karşımıza çıkıyor. Bir dönem antikacı olarak kullanılan, günümüzde ise boş olan bu mekan Nuroğlu Caddesi üzerinde konumlanıyor.

Hatırla Sevgili Üniversite Sahneleri Nerede Çekildi?

Hatırla Sevgili’nde sıkça gördüğümüz mekanlardan biri de İstanbul Üniversitesi’ydi. Özellikle Hukuk ve Edebiyat fakültelerinin koridorları, kantinleri ve bahçelerinde gençlerin siyasi tartışmalarına epey bir tanıklık ettik.

Dizide Köhne olarak bilinen mekan, bir dönem yine Fatih’te gençlerin uğrak noktası olan bir çay bahçesiymiş. Ancak günümüzde kapanmış.

Dizide ODTÜ Ormanı olarak gösterilen sahnelerin çoğu da İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kampüsü’nde geçiyormuş.

Dizinin unutulmaz sahnelerinden biri olan Kanlı Pazar sahnesi ise, İstanbul Üniversitesi’nin Süleymaniye’ye bakan arka kapısının çevresinde çekilmiş. Yasemin ve Ahmet’in eğitim verdiği Güzel Sanatlar Fakültesi ise aslında İstanbul Erkek Lisesi.

Ve tabii öğrencilerin bağımsızlık mücadelesini gördüğümüz yerler; Dolmabahçe Meydanı, Taksim Meydanı, Beyazıt Meydanı, Akaretler caddesi ve Süleymaniye sokakları…

Hatırla Sevgili Çekim Yerleri: Diğer Mekanlar

Hatırla Sevgili ekibinden Ali Leskay’ın verdiği bir röportajda yaptığı açıklamalara göre dizi ekibi Beykoz Kundura Fabrikası’nı aktif bir şekilde kullanan ilk ekipmiş. Yassıada sahneleri, Adnan Menderes’in yargılandığı yerler tamamen dekor olarak kurulmuş.

Ali Leskay röportajın devamında ise şöyle anlatıyor:

Ekipteki herkes en az benim kadar zevkle ve tastamam yapıyordu işini. Bu yüksek motivasyonun tek nedeni ömrüm boyunca asla unutmayacağım “Hatırla Sevgili” ruhuydu. Bir daha böyle bir ruh yakalanabilir mi bilemiyorum.
Dizinin her bölümünde 15 kadar ana mekan, 20’nin üzerinde bölüm mekanı ve en az o kadar dış çekim mekanı vardı. 1960’lardan 1980’lere uzanan hikayede, İstanbul’un neredeyse tüm tarihi mekânlarını kullandık.

BONUS: Dilburnu Aşıklar Tepesi

Ahmet ve Yasemin’in gizli buluşmalarına, Yasemin ve Necdet’in içimizi dağlayan sahnelerinden birine ev sahipliği yapan yer ise Büyükada’daki Aşıklar Tepesi. (Dizide de Sevda Tepesi olarak geçiyordu). Dünden bugüne birçok dizi ve filmin çekildiği bu mekan günümüzde mesire alanı olarak kullanılıyor.

Bizce de Hatırla Sevgili’nin ruhu bir başka… Sizin de yolunuz Nizam sokaklarına veyahut Taş Mektep’e düştüğünde bu lokasyonları görmenizi içtenlikle tavsiye ediyoruz!

Kapanışımızı da sevdiğimiz Hatırla Sevgili müziklerinden biriyle yapalım istedik…